(E) Mail thường lại, người không thấy lại... Hoa dương tàn, đã trãi rêu xanh... .Rêu xanh mấy lớp chung quanh... .Sân đi một bước trăm tình ngẩn ngơ...
Bạn chúng tôi, anh Trần Ngọc Cư có nói: “Một phút hưởng thọ, bằng 10 năm hưởng dương” (bạn Cư chia cuộc đơi đáng sống của chúng ta làm hai giai đoạn: trước 60 và sau 60 tuổi. Nếu bạn chẳng may qua đời trước năm 60 trên các cáo phó, phân ưu, bạn đươc liệt kê là hưởng dương bao nhiêu tuổi, Sau 60 bạn được kêu là hưởng thọ)
Vâng lời bạn Cư, tôi đã đi Cali một mình thay vì đi với vợ, nỗi buồn xa vợ con 3 ngày cũng qua đi và được thay thế bằng những ngày vui với bằng hữu…
Thứ Sáu 25 tháng Năm 2007: Đến từ Houston Texas, Trần Đại Hiền đã chờ sẵn ở nhà… 3 giờ chiều Lê Quang Bảo, lê văn Thạnh và 3:30 Trần Ngọc Cư chở Cung Trọng Bảo đến từ San Diego, đến nơi… Những chuyện ngày xửa, những chuyện ngày xưa , những mối tình Hòang thị lại được lôi ra từ một góc ký ức nào đó, để nổ như bắp rang,... những ngày xưa thân ái, những mi, mi, tau tau những tiếng Huế của một thời đươc phung phí xài thả ga không ai trách móc… Đến 2 giờ sáng
Thứ Bảy 26 tháng Năm 2007: 6 giờ sang, rời nhà đi dự tiệc cưới , rước dâu từ Los Angeles, về Anaheim, ăn cơm trưa, tối lại nhà hang Tàu ở Cerritos..đến 10 giờ khuya…Cũng may, tôi mang theo được cái GPS cầm tay, nên lên xe là thả ga bấm nút để cho cái máy chỉ đường đưa mình trở lại nhà Trần Đại Hiên không chút khó khăn… Lại văn nghệ đến 2 giờ sáng đặc biệt đêm nay có thêm Vợ chồng Hòang Ngoc Chương, Anh Chị Vũ, Chị Mỹ Dung…Chị Mỹ Dung một người mới quen, nhưng đã để lại một ấn tượng sâu đậm vơi mái tóc cắt ngắn, giọng hát êm ả, và dáng nghiêng nghiêng ôm đàn đến giữa đời….
Chủ Nhật 27 tháng năm 2007 Đến nhà Lê văn Thạnh…Nhà có sân vũ cầu, có các bạn mới từ Hôi Cựu Sinh Viên Đại Học Vạn Hạnh, có Lê vĂn Thạnh lịch thiệp hào hoa, có chị Diệu Vân, nấu bún bò không cần nếm mà vẫn ngon!!!
Hôm nay Nguyên Đinh Tý đưa tôi gặp lại Nguyễn Ngọc Cầm, bạn cùng thời QH 61-64, sống chung tại Pleiku gió bụi mưa bùn cho đến ngày mất nước… Găp lại nhau cả 2 thằng quá cảm đông nhất là chị Cầm nhắc lại cho tôi những ngày hoa mộng của Pleiku bên các cô giáo trẻ trung độc thân của 2 trường trung học Pleiku (nam) và Pleime (trường nữ) lúc bấy giò… Phố núi cao , phố núi đầy sương…phố núi cây xanh, trời thấp thật buồn …. Còn một chút gì để nhớ, để thương Có lẽ thiên ký sự nay nên dừng lại nơi đây để khỏi vơi đi các niềm thương nhớ ấy PS: Ngày trở về không quên ghé thăm bạn Lê Văn Phi, vừa ở nhà thương về, Chị Phi cho môt hộp tôm chua... Trơi ơi có thịt heo luộc thì cũng đủ lãng quên đời đấy nhé
Giải Oscar lần thứ 79 dành cho phim ngoại quốc xuất sắc nhất năm 2006 được trao cho phim The Lives of Others (Das Leben der Anderen) của Đức do đạo diễn Florian Henckel von Donnersmarck thực hiện. Nó đánh bại bốn phim ngoại quốc kia là: After the Wedding, Đan Mạch, Indigènes, Algeria, Pan's Labyrinth, Mexico và Water, Canada. Trong năm phim đó thi hai phim: Pan’s Labyrinth và Water đã được chiếu ở Winnipeg và tôi đều xem. Cả hai đều xuất sắc, sư thể này càng làm tôi nôn nóng chờ ngày ra mắt La vie des autres.
Ra khỏi rạp một buổi chiều có nắng xuân ấm áp, nhìn bầu trời trong vắt, nhìn giòng người và xe cộ luân lưu tôi cảm thấy rủ bớt phần nào bứt rứt mà nhân vật chính đang làm vướng bận tâm tư tôi. Lâu lắm rồi tôi mới đi xem ciné ban ngày, mà lại đi một mình. Mai hiền thê sau khi đọc review tỏ ý không thích nội dung vì sợ có những cảnh bạo động. Một điều khá ngạc nhiên, dù bối cảnh là nước Đông Đức năm 1984 và câu chuyện được xây dựng chung quanh hoạt động tình báo của sở mật vụ Stasi (State Security) nhưng không có những cảnh máu đổ thịt rơi. Cũng nên biêt rằng Sở Mật Vụ Stasi có 90,000 nhân viên và 175,000 cảm tình viên dể theo dõi, báo cáo và tố giác Đời Sống Của Những Người Khác gồm 16.7 triệu người dân Đông Đức. Trong lúc đó Cơ Quan Mật Vụ Gestapo của Hitler's chỉ có 30,000 cảnh sát bí mật thôi.
Nhân vật chính là Đại uý Gerd Wiesler (Ulrich Muehe), hẳn nhiên đạt đến chức vụ này trong sở tình báo nhà nước Cộng sản Đông Đức anh phải là một đảng viên nồng cốt, được huấn luyện và hun đúc để trở thành một tấm khiên và thanh đao bảo vệ quyền lợi cũng như sự tồn vong của đảng và nhà nước đúng tinh thần phù hiệu mà họ mang trên cánh tay. Anh là một kẻ lý tưởng, tin theo tín điều. Một nhân vật như anh không dễ gì giao động hoặc mủi lòng trước những cảnh thương tâm. Ngoài là một thẩm vấn viên , anh còn dạy phương pháp thẩm vấn và khảo cung tại đại học tình báo Đông Đức. Người Cộng sản, nhất là những người ở trong guồng máy thống trị đều có một lập trường kiên định, họ được gieo rắc những giáo điều và hận thù giai cấp ăn sâu trong tâm khảm như một loại kim cương bất hoại, khó gì có thể bứng ra được.
Nhân vật thứ hai là một kịch tác gia hàng đầu ở Đông ĐứcGeorg Dreyman (Sebastian Koch), người duy nhất được nhà nước xem là kẻ không phá hoại chế độ (non-subversive), một chế độ đầy rẫy những khủng bố, áp bức, hoài nghi và hoang tưởng. Anh là con người xã hội, anh viết bài đả kích chủ nghĩa tư bản bóc lột tầng lớp lao động nhưng đồng thời cũng đả phá thẳng tay chế độ kiểm duyệt, lời nói hai lưỡi và những tin tức sai lạc của nhà nước nên anh được lòng thành phần nghệ sĩ phản động đang bị nhà nước theo giỏi cũng như được độc giả Tây phương ủng hộ.
Nhân vật thứ ba là Christa-Maria Sieland (Martina Gedeck), một nghệ sĩ sân khấu và là người tình của Georg Dreyman. Vì cô đẹp và hấp dẫn nên được một viên chức cao cấp thèm muốn. Cô có tham vọng sân khấu nên sẵn sàng dùng nhan sắt mình để tiến thân.
Nhân vật thứ tư là Bộ Trưởng Văn hoá Bruno Hempf (Thomas Thieme), một kẻ rất tục lụy, mặt trơ tráng bóng mập ú như Trư bát giái, là điển hình cho những kẻ hối mại quyền thế, sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn để đạt được mục đích.
Nhân vật thứ năm là Trung tá Anton Grubitz (Ulrich Tukur), thượng cấp của Đại úy Gerd Wiesler. Ông cầm đầu một cơ quan khủng bố có hệ thống và phủ chụp một màng lưới theo dõi , rình mò, nghe lóm sinh hoạt Đời Sống Của Những Kẻ Khác, những thành phần bất mãn, chống đối chế độ và tìm mọi cơ hội chụp mũ loại bỏ những kẻ mà ông cho là phản động.
Nhân vật thứ sáu là Albert Jerski (Volkmar Kleinert), bạn của Georg Dreyman, một nghệ sĩ chống chế độ, bị liệt kê vào sổ đen và bị theo dỏi từ nhiều năm qua là người sáng tác Tiểu Tấu Khúc Dương Cầm Dành Cho Thiện Nhân(Sonata For A Good Man). Tiểu tấu khúc này đánh dấu một điểm ngoặt quan trọng trong Đời Sống Của Những Kẻ Khác.
Thời điểm là 1984, đây không phải là một thời điểm tình cờ nhưng chính chủ đích người làm phim muốn liên kết với tác phẩm Nineteen Eighty Four của George Orwell (1903-1950) xuất bản năm 1949 trong đó xã hội dưới mắt Orwell chính là cái xã hội mà người làm phim mô phỏng. George Orwell kịch liệt đả kích chế độ độc tài và chủ nghĩa Staline, đã vẽ ra xã hội con người năm 1984 dưới sự thống trị độc tài của đảng và nhà nước bao gồm:
-Dùng cứu cánh biện minh cho phương tiện.
-Xâm phạm quyền riêng tư cá nhân hoặc bằng cách theo dõi, giám sát hoặc võ lực.
-Kiểm soát mọi sinh hoạt hàng ngày của dân chúng.
-Khuyến khích tù bỏ mọi ràng buộc gia đình.
-Thay thế tôn giáo cổ truyền bằng cách tôn sùng các lãnh tụ nhà nước và đảng
-Viết lại lịch sữ theo chiếu hướng có lợi cho nhà nước và đảng.
Thực ra vào năm 1940, Arthur Koestler (1905-1983), trong tác phẩm chống cộng lừng danh Darkness At Noon cũng đã nói đến sự thanh trừng xẩy ra ở Liên Ban Sô Viết trong thập niên 30. Kỹ thuật thẩm vấn bằng khủng bố tâm lý làm tàn tụy cả tinh thần lẫn thể xác đưa con người buông xuôi trước mọi phản kháng và nhận tất cả tội lỗi họ không hề vi phạm. Nhân vật Nicolas Salmanovich Rubashov sau những ngày đêm dài bị thức trắng dưới ánh đèn cực sáng và phải trả lời hằng trăm lần cùng một câu hỏi cuối cùng đã ‘ quỳ gối trước tổ quốc, trước quần chúng, trước toàn thể nhân dân…’(I bow my knees before my country, before the masses, before the whole people….) xin nhận tất cả lỗi lầm anh chưa bao giờ gây ra. Kỹ thuật thẩm vấn tù nhân của Đại uý Gerd Wiesler cũng dựa trên mô thức này, làm cho trí óc con người căn thẳng đến cực cùng vì không được ngủ và phải trả lời cùng một câu hỏi hằng chục, hằng trăm lần. Wiesler dạy cho sinh viên của anh, nếu một câu hỏi được lập lại nhiều lần mà lần nào nạn nhân cũng trả lời giống nhau tức là đương sự là một kẻ dối trá. Vì chỉ có dối trá mới chuẩn bị câu trả lời hợp nhất như vậy. Còn nếu đương sự trả lời sai thì sao? Tiền hậu bất nhất rõ ràng là đã khai man. Cách nào thì nạn nhân cũng có tội. Không nhận tội hôm này thì cũng sẽ hôm sau hay hôm sau nữa. Trong phim một nạn nhân bị thẩm vấn liên tục 50 giờ đồng hồ cuối cùng đành phải khai tên người đồng phạm. Con người chứ đâu phải cái máy mà có thể chịu đựng trò khủng bố tâm lý này.
* * *
George Dreyman, kịch tác gia hàng đầu của Đông Đức dù ủng hộ chế độ nhưng vẫn đủ can đảm và uy tín chỉ trích và gọt dũa những sai lầm của đảng nên được các thành phần ‘phản động’ khác kết thân và vị nể, một trong số đó là Albert Jerski một nhà soạn nhạc và thành phần chống đối đảng bị liệt kê vào sổ đen. Nhân tình sống chung với anh, cô Christa cũng là người mà Bộ Trưởng Bruno Hempf đeo đuổi và từng dùng quyền lực để chiếm hữu. Muốn độc quyền dành Christa riêng cho mình, ông tìm cách loại bỏ tình địch nên đã hạ lệnh cho người theo dõi George Dreyman. Được sự chỉ định của Trung tá Anton Grubitz, Đại uý Gerd Wiesler đã bí mật gắn máy tình báo trong cư gia của Dreyman và anh cùng một thuộc cấp chia nhau theo dõi con mồi ngày đêm. Khi bắt tay vào việc viên Đại úy mới vỡ lẽ ra rằng sự theo dõi này không phải vì lý do chính trị mà vì giai nhân. Anh là một người còn ấp đầy lý tưởng và vẫn ngây thơ tin tưởng mọi hy sinh , cống hiến con người đều nhằm mục đích phục vụ đảng và nhà nước để sơm đưa xã hội chủ nghĩa đến thiên đường vô sản, nơi không còn gì để cung ứng và không còn ai để cung ứng. Những bài tường trình của anh lên thượng cấp về những hoạt động hàng ngày của Georg Dreyman bắt đầu có ý che đậy và nói cho Christa biết với sắc đẹp và tài năng của cô, cô dư sức tiến thân mà không cần đến một sự bảo bọc nào. Cô Christa nghe theo, cắt đứt liên lạc với viên bộ trưởng. Cùng thời gian này, Albert Jerski, sau khi trao tặng Georg Dreyman sáng tác Sonata for a Good Man treo cổ tự tử. Khi được tin bạn hiền đã vĩnh viễn ra đi, Dreyman đem Tấu Khúc Dương Cầm Dành Cho Hiền Nhân ra dạo. Đây là mấy phút hay nhất trong phim, tiếng đàn siêu thoát tiễn đưa bạn hiền về bến bờ vĩnh c ửu. Tiếng đàn thiết tha khơi dậy thương yêu, khỏa lấp thù hằn. Tiếng đàn chập chùng gợi nhớ tình bạn thiết thân. Bên kia đầu giây, Đại úy Wiesler mang ống nghe theo dõi cũng thẫn thờ với tiếng đàn thanh thoát. Hình ảnh nào đẹp hơn hạt nước mắt lăn dài trên má người cán bộ Cộng sản trung kiên ? Anh được tôi luyện với hận thù, với giai cấp đấu tranh, với ý thức hệ cuồng điên, với ngôn từ huyễn hoặc. Anh đã được ươm trồng những hạt giống độc, theo tháng năm chất chồng, mọc rễ đâm cành che lấp hạt giống lành mà Phật giáo gọi là Phật tính, Khổng giáo gọi là tính thiện (nhân chi sơ tính bổn thiện),
v à Lão giáo gọi là nhân tính hay tính uyên nguyên mà mỗi một trong chúng ta có sẵn lúc mở mắt chào đời. Hạt giống lành vì không gặp cơ duyên và môi trường thích ứng nên đã bị đám bụi đời sống che mờ, chôn kín. Giờ đây trước cùng âm độ giao hưởng tâm hồn người cán bộ dày dạn phong sương bỗng nhũn mềm. Phải chăng âm thanh tiếng nhạc đã làm bốc hơi lòng sân hận, đã bứng được tận gốc những căm thù tưởng rắn chắc như kim cương bất hoại và cho hạt giống lành đâm chồi nẩy nở ?
Sau cái chết đớn đau của bạn, Dreyman liên kết một số thân hữu chống chế độ, viết bài bí mật gửi đăng trên tuần báo Der Spiegel ở Tây Đức, trong đó họ tố cáo sự khủng bố của nhà nước và công bố số người tự tử ở Đông Đức cao hàng thứ nhì trong khối Cộng sản chỉ sau Hung Gia Lợi. Nhà nước bỉ mặt lắm nhưng không thể truy nguồn ra thủ phạm vì loaị máy đánh chữ được dùng không nằm trong danh sách đăng ký với nhà nước. Dreyman bị nghi ngờ và cư gia bị lục soát nhưng chiếc máy đánh chữ nhỏ bằng quyển sách đã được kín đáo dấu dưới sàn nhà nên không bị phát giác.
Bị hụt mất một con mồi, lại bị Christa ruồng rẫy, ông bộ trưởng ra lệnh theo dõi nàng và kết quả nàng bị bắt bỏ tù vì tội mua thuốc an thần không có toa. Trước viễn ảnh bị tù đầy và sự nghiệp tiêu tan cùng mánh lới thẩm cung khéo léo của Wiesler, Christa đã tố cáo Dreyman chính là tác giả bài báo và chỉ nơi dấu chiếc máy đánh chữ. Cuộc lục soát thứ hai do chính Trung tá Grubitz điều động với sự hiện diện của Dreyman và Christa. Lúc Grubitz sắp nhấc tấm ván nơi dấu chiếc máy chữ thì Christa vì hối hận bỏ chạy ra đường và lao mình vào một chiếc xe đang chạy tới. Bên trong, khi tấm ván được nhấc lên, viên Trung tá và chính cà Dreyman đều sửng sờ, chỉ là một khoảng vuông trống lát gạch. Đại úy Wiesler đã nhanh tay đến trước lấy chiếc máy chữ dấu trong xe ông. Dreyman hoàn hồn đuổi theo Christa và kịp ôm thân thể Christa đẩm máu trước khi nàng nhắm mắt.
Bốn năm bẩy tháng sau, Dreyman xuất bản một quyển sách lấy tựa Sonata For A Good Man, đề tặng và tỏ lòng tri ơn mật vụ "HGW XX/7". Đó là bí danh cua Đại úy Wiesler mà tác giả đã truy cứu được từ hồ sơ lưu trử sở mật vụ Stasi. Nhờ tấu khúc dương cầm đó mà anh còn sống sót đến hôm nay. Nhờ tấu khúc dương cầm đó mà Cuộc Đời Của Những Kẻ Khác được cải thiện.
Tôi mượn lời Richard Dawkin trong tác phẩm ăn khách nhất và gây tranh luận sôi nổi nhất hiện nay THE GOD DELUSION, để chấm dứt bài viết này:
If you have Mozart to listen to, why would you need God? (page 86, Richard Dawkins, Bantam Press, Great Britain, 2006)
Lê Tất Đạt
29 tháng 4, 2007
* Dù trong phim không ghi tên tác giả Sonata For A good Man nhưng bài này do by Gabriel Yared sáng tác. Yared là một nhà viết nhạc phim tài danh và cũng là người viết nhạc cho phim The Talented Mr. Riple.
* Đạo diễn Florian Henckel von Donnersmarck cũng là người viết truyện phim năm nay 35 tuổi sinh ở Tây Đức nhưng có liên hệ họ hàng với người Đông Đức.
* Phim n ày chiếm hết mọi giải quốc tế quan trọng năm 2006.
Tuần vừa qua, đám đông ở một số thành phố Ấn Độ đã đốt hình nộm của ngôi sao 57 tuổi từng đóng các phim "Người đàn bà đẹp", "Một văn phòng và một quý ông", "Đĩ đực Mỹ"... sau khi anh ôm nữ diễn viên Ấn Độ Shetty và hôn cô vào má mấy lần trong một buổi truyền thông về HIV/ AIDS tại thủ đô Ấn Độ vào ngày 15/3/2007.
Những bức ảnh chụp cú ôm siết này sau đó được căng trên trang nhất của nhiều báo Ấn Độ, nơi mà kiểu biểu thị tình cảm như vậy là điều cấm kị.
Vị quan tòa kết tội Shetty là đã không cưỡng lại những cái hôn của Gere và lệnh cho cô phải đến hầu tòa vào ngày 5/5. Người phát ngôn của Shetty từ chối bình luận về việc này
Việc theo đuổi học vấn, "học, học nữa, học mãi", có lẽ là suối nguồn của sự tươi trẻ. Sau hằng chục năm nghiên cứu, các nhà khoa học ngày càng khẳng định rằng những người tiếp tục xử dụng đầu óc bằng cách tích cực theo đuổi học vấn sẽ sống lâu hơn, đồng thời có khả năng hơn trong việc chống lại những tác hại của tuổi già, như bệnh mất trí nhớ và chứng bơ thờ vô cảm (lethargy).
Tờ Nữu Ước Thời Báo trong số gần đây đã nêu ra luận điểm cho rằng học vấn là yếu tố rất quan trọng để sống "đẹp lão" (graceful aging). Học vấn có thể làm lu mờ các yếu tố khác như tiền tài và bảo hiểm sức khỏe trong chức năng chống già nua. Nhà nghiên cứu Michael Grossman của Đại Học Thành Phố Nữu Ước đã phát biểu: "Nếu quí vị hỏi tôi điều gì có ảnh hưởng tốt đẹp đến sức khỏe và tuổi thọ, tôi sẽ đặt học vấn lên đầu danh sách." Hàng chục năm qua nhiều nhà nghiên cứu đã theo dõi hiệu năng của học vấn trên tiến trình lão hóa của con người. Những nghiên cứu gần đây của các nhà "kinh tế trong ngành y tế" (health economists) gần như biểu đồng tình với một triết gia sống vào thế kỷ thứ ba trước Công Nguyên, đó là Aristotle, người đã nói câu: "Việc học là thức ăn bồi bổ nhất cho tuổi già."
Vào năm 1999, một sinh viên cao học tại đại học Columbia (Hoa Kỳ) tên là Adrianna Lleras-Muney đã làm một luận án tiến sĩ, dựa trên công trình nghiên cứu năm 1969 của ba nhà kinh tế y tế, với luận cứ cho rằng đầu tư vào học vấn về lâu về dài sẽ có hiệu ứng chống lão hóa tốt đẹp hơn cả những nỗ lực của ngành y tế. Qua nghiên cứu mang tính đột phá của cô, Lleras-Muney đã phát hiện rằng khi người ta tới tuổi 35, tuổi thọ của họ có thể tăng thêm 18 tháng nếu họ chịu bỏ ra một năm để "giùi mài kinh sử" ở chốn học đường.
Những phát kiến của Lleras-Muney được bổ sung bởi công trình nghiên cứu của Ann Case thuộc Đại học Princeton (Hoa kỳ). Bà Case báo cáo rằng "cứ mỗi năm của một người đàn ông ngồi thêm trên ghế nhà trường, tử suất (mortality) của họ được giảm bớt 8 phần trăm, kết quả này phù hợp với những khám phá tại nhiều nước Âu châu. Những thăm dò khảo sát tại các nước đã và đang phát triển cũng chứng minh rằng những người có trình độ học vấn cao cũng là những người có cuộc sống lành mạnh rất đáng kể."
Học vấn và thể dục não bộ
Cũng chỉ gần đây thôi, nghĩa là khoảng hai mươi năm về trước, hầu hết các bác sĩ y khoa và các nhà nghiên cứu đều cho rằng hiện tượng lão hoá và hệ quả tai hại của nó trên não bộ là điều tất yếu, một tiến trình không thể đảo ngược. Tuy nhiên, những khám phá gần đây đã cho phép chúng ta hi vọng là con người có thể duy trì sức khỏe tâm thần đến mãn đời. Tại Mỹ, Hội Chống Bệnh Lú Lẫn Ở Người Già (Alzheimer's Association) hiện đang hỗ trợ việc tổ chức các lớp hội thảo "Bảo Trì Não Bộ" trên diện rộng cả nước, nhằm khuyến khích dân chúng luôn luôn giữ tính năng động cả về thể chất lẫn tâm thần. Các lớp hội thảo này khuyến khích người ta đăng ký vào các khóa học (courses) được tổ chức ở các trung tâm giáo dục người lớn tại địa phương, ở các đại học cộng đồng, hoặc ở các tổ chức cộng đồng khác.
Làm thế nào để trì hoãn tiến trình lão hoá? Việc theo đuổi học vấn tại các đại học giúp cho người lớn tuổi tiếp tục hoà nhập và tiếp cận với người khác, nhờ thế không còn cảm thấy cô đơn hay trầm cảm như những vị cao niên sống thui thủi một mình. Nhưng đấy mới chỉ là một yếu tố. Ngay cả việc theo đuổi các khóa học được cống hiến trên mạng lưới internet cũng có thể tác động tích cực lên nhiều phần não bộ, làm chậm lại tiến trình lão hóa, tăng trưởng ký ức, làm cho người ta năng nổ hơn về mặt tình cảm và hiếu kỳ hơn về mặt trí tuệ.
Tiến sĩ Gary Small, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lão hóa của Đại học California tại Los Angeles (UCLA) là người tạo được chỗ đứng trong lãnh vực nghiên cứu về điều mà ông gọi là "Thể Dục Trí Óc" (Mental Aerobics). (Aerobics là một môn thể dục chủ yếu là nhảy theo nhịp điệu âm nhạc nhằm tăng trưởng sức khỏe tim mạch và giữ cho dáng người thon đẹp) Dùng ngôn từ của ngành thể dục, Tiến sĩ Small có dụng ý khuyến khích mọi người tập động não để giữ cho trí óc luôn luôn ở mức minh mẫn nhất: Trên hết và trước hết, "Bạn phải mài dũa trí tuệ của mình. Thể dục trí óc sẽ huấn luyện cho não bộ tăng trưởng ký ức và hiệu năng của nó. Nếu bạn gia tăng tuổi thọ của não bộ, thì một cách tương ứng tuổi thọ của cơ thể cũng được gia tăng."
Tuần báo y học New England Journal of Medicine công bố vào năm 2003 một bản nghiên cứu tiết lộ rằng những vị cao niên nào ngoài 75 tuổi mà vẫn còn thích đọc sách báo, đồng thời tích cực trong các sinh hoạt thể lực và nghệ thuật, thì khả năng bị bệnh lú lẫn và các bệnh tâm thần khác sẽ thấp hơn.
Suốt đời theo đuổi học vấn, kết hợp với những luyện tập nhằm kích thích trí óc sẽ un đúc sự tàng trử tri thức (cognitive reserve). Small lý giải: "Điều này cũng nằm trong lý thuyết không-xài-có-ngày-mai-một (the use-it-or-lose-it theory). Nếu bạn giữ những tế bào não trong thế động, tính hiệu năng của chúng sẽ được gia tăng."
Học vấn và Bộ nhớ
Vào năm 2005 một nghiên cứu do hai vị tiến sĩ ở Toronto (Canada)-Mellanie V. Springer và Cheryl Grady- xúc tiến, tiết lộ rằng sinh hoạt lý luận và ký ức của người lớn xảy ra ở phần vỏ não dưới trán (prefrontal cortex) (1). Grady cho rằng với học vấn càng uyên bác, các vị cao niên sẽ vận dụng những vùng não dưới trán càng nhiều, nhờ thế mà bộ nhớ và óc phán đoán của họ giữ được sự sắc bén.
Các nhà nghiên cứu đã chứng minh được rằng một bộ óc trây lười, cũng giống như những cơ bắp trong thân thể, sẽ thau lại vì thiếu xử dụng. Một lần nữa: Không xài, sẽ có ngày mai một (use it or lose it). Với sự nở rộ theo cấp số nhân của các trường lớp trên internet, những vị cao niên ngồi nhà cũng có thể sinh hoạt trí óc trong mọi ngành học vấn. Một cuộc thăm dò dư luận tổ chức trong năm 2006 của hãng Harris phát hiện rằng trong số 172 triệu người lớn xử dụng internet, có đến 14 triệu người tuổi đã ngoài 65. Bây giờ là lúc hơn bao giờ cả, người của mọi lứa tuổi có được rất nhiều lựa chọn trong việc theo đuổi học vấn và nhờ đó giữ được trí óc năng động và nhập thế (active and engaged) hơn là nhàn tản, trây lười.
Đi học lại
Ở Mỹ, các vị cao niên có thể được giảm học phí khi đăng ký theo đuổi học vấn trên mạng internet hay tại các trường lớp thông thường--kể cả những vị cao niên quyết lấy cho xong mảnh bằng trung học phổ thông hay bằng cấp tương đương (2). Đối với những kẻ bị dở dang học vấn ở tuổi thanh xuân, các lớp học trên mạng cho họ cơ may hoàn tất bậc trung học mà trước đây họ chỉ có thể hẹn rày hẹn mai, thậm chí có người đã lần lữa cả hàng chục năm trời mà chưa xong trung học. Ở tuổi xế chiều, khi nguời ta quyết động não để lấy cho được mảnh bằng, âu đó cũng chỉ là một cố gắng nhằm "phỉ chí bình sinh", nhằm đầu tư vào bản thân cốt làm cho cuộc sống trở nên phong phú, hơn là miệt mài để được thăng quan tiến chức.
Khi mảnh bằng không còn được dùng làm "cần câu cơm", việc học chỉ thuần trau dồi kiến thức theo định hướng chân-thiện-mỹ, nhờ thế người sinh viên có thể có nhiều hứng thú, không còn phải kêu than: "Hết nợ thi rồi đến nợ thi / Than ơi, khổ quá! Học làm gì?" (3) Một báo cáo cuả Bộ Giáo dục Mỹ cho biết có đến 84% sinh viên bậc đại học và cao học thuộc dạng phi-truyền-thống (non-traditional), nghiã là họ không học một lèo từ trung học lên đại học. Do đó, việc trở lại học đường sau một thời gian gián đoạn để lấy cho xong bằng trung học, bằng cao đẳng, cử nhân, hay một văn bằng nào khác, cũng chỉ là một thông lệ chứ không phải là ngoại lệ.
Đối với một số vị cao niên, các chương trình thạc sĩ hay tiến sĩ có thể là những con đường giúp họ thỏa mãn ước mơ và sở thích họ ấp ủ trong đời. Trình độ hàn lâm cấp cao đặt họ trước những thách thức gang thép, đòi hỏi trí tuệ phải nhạy bén trẻ trung. Tóm tắt một câu: "Học, học nữa, học mãi" sẽ giúp cho trí óc khang kiện và giúp tăng tuổi thọ của con người. Học vấn là một yếu tố rất quan trọng cho một đời sống lành mạnh và dài lâu .
Trần Ngọc Cư (Viết theo báo Mỹ)
(1) Mãi cho đến 25 tuổi, phần vỏ não dưới trán (prefrontal cortex) của con người mới phát triễn đầy đủ. Những sinh hoạt lý luận, phán đoán, ký ức xảy ra ở vùng não dưới trán. Vì vùng não này chưa phát triễn đầy đủ ở tuổi vị thành nhiên, các thanh thiếu niên thường phạm những lỗi lầm do thiếu phán đoán. (2) Mặc dầu giáo dục trung học Mỹ miễn phí cho đến hết lớp 12, vẫn có một thiểu số học sinh bỏ học (dropouts) vì lý do này hay lý do khác.
Houston trãi qua những ngày tết rất đẹp trời, và rất lạnh nửa. Hôm nay nắng ấm đã quay về. Ngầy tết trôi qua một mùa xuân đã đi vào quên lãng, cuối cuộc đời, ngồi đếm những mùa xuân còn lại, ngồi nhìn những mùa xuân đi qua, kể ra cũng u sầu và tuyệt vọng thật.
Hảy quên đi, nhìn các hình của các bạn Đồng khánh (chắc cũng là Đồng Khánh 61-64?) vui tết ở Saigon, do Hồ Đắc Duy gửi qua, rất ư là đòan kết, chúng ta cũng không nên làm giãm đi niềm vui của các bạn ấy. Lại có dịp nhìn lại chị Diệu Khanh Anh Toàn đang ở Saigon, chị Á-Nam của Duy. Nghe đuy kể là có chị Kim Đơn nhưng khong quen nên không nhìn ra được
Thời gian qua nhanh, các anh chị vẫn vậy, vẫn không thay đổi gì, vẫn quẳng gánh lo đi và tận hưởng những ngày vui ... qua mau.(Click Xem Hình của Duy gửi qua)(Duy ơi các hình còn lại của anh em ở đâu hết rồi???) Houston đang chuẩn bị cho một tháng đại hôi Rodéo của các cowboys và cowgirls bắt đầu vào tuần sau ... Hình sau đây là hình của các đoàn cowboys đầu tiên đang lũ lượt kéo về đại hội. Thường thì họ phải đi trước cả tháng mới từ miền quê đến Houston kịp ngày. Do đó các đòan caravan này phải mang theo các thầy để dạy học cho con nít trong khi di chuyển để chúng khỏi mất bài vở. Đó là lý thuyết khoe khoang, nhưng sự thật được bao nhiêu phần trăm?(Click and Enjoy The Pictures)
Tết 2007 vơi Anh Hoàng Xuân Lý Năm nào cũng vậy, cứ vào mồng một tết là khu vực downtowwn lại rộn ràng vơi tiệc mừng xuân của Anh Hòang Xuân Lý, chủ nhân Việt Travel. Năm nào tôi cùng cờ đơi ngày này để được tự do thõa thích ăn nhưng món quôc cấm như thịt mỡ kho tàu.... Năm nay vì tết nhăm ngày chủ nhật, do đo chủ nhân đã mời tiệc sờm hơn: Sáng thứ sáu ngà 16 tháng hai...Tiệc đươc trang trí với hoa đao từ vươn nhà của chủ nhân... đặc điễm của anh Lý là tuy hết sưc b
+(Small).JPG)
+(Small).JPG)
+(Small).JPG)
+(Small).JPG)
+(Small).JPG)
